Przy tak wielu “informacjach” dostępnych w dzisiejszych czasach i pozornie nieskończonych “źródłach”, dzieciom,
a nawet dorosłym może być trudno przesiać i oddzielić bezstronne, obiektywne fakty od osobistych, subiektywnych opinii. Dlatego ważniejsze niż kiedykolwiek jest nauczenie dzieci różnicy między faktami a opiniami. Zrozumienie tych pojęć pomoże Dziecku rozwinąć umiejętności krytycznego myślenia i rozumowania, a także przygotować je do korzystania z różnych sposobów interpretowania i wyrażania własnych myśli i uczuć.
Większość dorosłych rozumie różnicę między faktem a opinią, ale może być im trudno uczyć dzieci takich pojęć. Na szczęście istnieją proste metody wyjaśnienia różnicy, aby dzieci mogły zrozumieć:
Fakty są obiektywne i zawierają informacje, które można udowodnić jako prawdziwe lub nieprawdziwe. Opierają się na informacjach, a nie uczuciach. Opinie są subiektywne i nie można ich udowodnić jako prawdziwe lub fałszywe. Opierają się na uczuciach, które niekoniecznie są dobre lub złe. Dzięki opiniom możesz zgodzić się lub nie zgodzić ze stwierdzeniem. Za pomocą faktów można ustalić, czy stwierdzenie jest prawdziwe, czy fałszywe.
Jednym ze sposobów zilustrowania różnicy między tymi dwoma pojęciami jest użycie przykładów z własnego środowiska dziecka do porównania. Możesz zrobić z tego prostą grę, dzieląc się stwierdzeniami i określając, czy są one faktem, czy opinią. Oto przykład:
Możesz na zmianę z dzieckiem wymyślać fakty i opinie oraz rozmawiać o swoich procesach myślowych. Gdy dziecko dorasta, możesz sprawić, że fakty i opinie staną się nieco bardziej złożone i trudne – nawet wykorzystując stwierdzenia, które inni podają w książkach, telewizji itp. Przyniesie to dziecku korzyści nie tylko w nauce różnicy między tymi pojęciami, ale także wzmocni jego umiejętności rozumowania i logiki.
Ważne jest, aby dzieci nauczyły się różnicy między faktami i opiniami, aby mogły myśleć krytycznie o sobie. Wiele osób wypowiada swoje opinie jako stwierdzenia oparte na faktach, dlatego ważne jest, aby dzieci czuły pewność w rozpoznaniu, co można udowodnić jako prawdziwe i jakie są czyjeś preferencje lub perspektywa. Może to zwiększyć odporność dziecka na próby wywierania wpływu lub perswazji poprzez marketing i reklamę, a nawet presję rówieśników.
Dzieciom może być trudno potwierdzić i przyjąć swoje niezależne myśli i przekonania, zwłaszcza jeśli są poza tym, co wydaje się być zgodne z większością. Na przykład, jeśli reklama telewizyjna przedstawia dzieci cieszące się określonym rodzajem zabawki lub przekąski, dziecko może zostać przekonane, że takie produkty są obiektywnie zabawne lub atrakcyjne. Jest to doskonała okazja, aby umożliwić dziecku określenie, czy reklamowana rzecz przedstawia fakty lub opinie, dając mu szansę na podjęcie decyzji w oparciu o logikę i rozum, a nie subiektywny wpływ narzędzi marketingowych.
Niektórzy eksperci w dziedzinie rozwoju dziecka obawiają się, że dzisiejsze dzieci mają mniej możliwości angażowania się w krytyczne myślenie, czy to poprzez rozwiązywanie problemów, analizę sytuacyjną, czy ocenę. Może być ku temu kilka powodów, ale dostęp do “odpowiedzi” przez Internet odgrywa dużą rolę. Dzieci tak małe są w stanie wykorzystać technologię, aby zrozumieć otaczający je świat. Oczywiście może to być korzystne pod pewnymi względami. Jednak ten dostęp online może również zakłócać rzeczywiste próby i błędy, pytania i inne strategie, które stanowią dużą część umiejętności krytycznego myślenia. W rezultacie dzieci stają się znacznie bardziej zależne od informacji, które znajdują w Internecie, aby zrozumieć świat, zamiast dochodzić do własnych niezależnych wniosków, potencjalnie zacierając granice między faktem a opinią.
Jednym z najlepszych sposobów wspierania krytycznego myślenia u dzieci w każdym wieku jest oferowanie zajęć, które rzucają wyzwanie ich umysłom, takich jak strategiczne gry planszowe i ciekawe łamigłówki.
